Norveçli medya gruplarından oluşan bir koalisyon, teknoloji devi Meta’nın yeni ticari koşullarına karşı hukuki süreç başlattı. Yayıncılar, şirketin Facebook ve Instagram işletme hesapları için getirdiği güncellemelerin, izinsiz makale, görsel ve video toplamasına ve bu içeriklerin yapay zekâ ürünlerinde kullanılmasına zemin hazırladığını belirtiyor.
Meta’nın Yeni Ticari Koşulları Ne Anlama Geliyor?
Meta, geçtiğimiz ay ticari koşullarında yaptığı değişiklikleri duyurmuş ve başlangıçta 30 Ekim’de yürürlüğe koymayı planlamıştı. Ancak Avrupalı yayıncılar ve rekabet otoritelerinden gelen yoğun tepkiler üzerine bu tarih 20 Kasım’a ertelendi. Yeni kurallar, aralarında ücretli duvarların arkasındaki içeriklerin de bulunduğu makale, fotoğraf ve videoların Meta tarafından toplanmasına ve çeşitli yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla kullanılmasına imkân tanıyor.
Eleştirmenler, ABD merkezli teknoloji devinin medya kuruluşlarını “ya hep ya hiç” şeklinde bir ikileme sürüklediğini ifade ediyor. Yayıncılar ya Meta’nın içeriklerini yapay zekâ eğitimi için taramasına rıza göstermek zorunda kalıyor ya da Facebook ve Instagram’daki varlıklarından tamamen vazgeçmek durumunda kalıyor.
“Kabul Edilemez ve Rekabeti Bozucu”
Norveç Medya İşletmeleri Birliği (MBL) Başkanı Lene Eltvik Vindfeld, yaptığı açıklamada durumun vahametine dikkat çekti. Vindfeld, “Endişemiz, şirketlerin bu yetkiyi kullanarak gazetecilik içerikleri üzerinde hak elde etmeye çalışmasıdır. Meta, medya gruplarının yatırımlarını doğrudan kendileriyle rekabet eden yapay zekâ hizmetleri geliştirmek için kullanıyor. Bu hem kabul edilemez hem de rekabeti bozuyor” dedi.
Oslo Bölge Mahkemesi’ne yapılan başvuruda, davanın esasına ilişkin karar verilene kadar yeni kullanım koşullarının yürürlüğünün durdurulması için ihtiyati tedbir talep edildi. Davacı koalisyonunda NRK, Schibsted, Amedia, Polaris ve Aller medya grupları ile Norveç haber ajansı NTB yer alıyor.
Küresel Çapta Yapay Zekâ ve Telif Krizi
Norveç’teki bu dava, büyük teknoloji platformları ile haber üreticileri arasındaki küresel mücadelenin yalnızca bir boyutu. Mayıs ayından bu yana Guardian, New York Times ve USA Today gibi dünya genelinde 340’tan fazla medya kuruluşu, yapay zekâ modellerinin veri kazıma botlarının içeriklerine erişimini engellemişti. Uzmanlar, bu davanın sonucunun tüm dünyadaki medya ve yapay zekâ telif hakları dengesi açısından emsal teşkil edebileceğini vurguluyor.
