Mekke Anlaşması TBMM’de: İlk Madde Kabul Edildi, Asker Gönderme Yetkisi Tartışılıyor

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasının onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin ilk maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi. Üç ülke arasında savunma, güvenlik, istihbarat ve savunma sanayisi işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan anlaşma, Meclis’te yoğun tartışmalara neden oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan 16 maddelik anlaşma, taraflardan birine düzenlenecek dış kaynaklı silahlı saldırının üçüne de yapılmış sayılmasını öngörüyor. Bu durumda askeri imkânları da kapsayacak şekilde yardım sağlanması hedeflenirken, yardımın niteliği ve kapsamı ülkelerin yapacağı istişarelere bağlanıyor.

Asker Gönderme Yetkisi ve Meclis Rolü Gündemde

Genel Kurul’daki görüşmelerin en önemli tartışma konusunu, anlaşmanın Türkiye’yi bölgesel bir çatışmaya sürükleyip sürüklemeyeceği ve Türk askerinin yurt dışına gönderilmesinde TBMM’nin rolü oluşturdu. CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, bölgesel güvenlik işbirliğine destek verdiklerini ancak anlaşmanın TSK’nın sonu belirsiz askeri girişimlerine gerekçe yapılamayacağını vurguladı.

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay ise anlaşmanın Türkiye’yi otomatik olarak çatışmaya sokmayacağını, Türk askerinin yurt dışına gönderilmesi durumunda Anayasa’nın 92. maddesi çerçevesinde TBMM’nin karar vermesi gerektiğini belirtti. Muhalefet partileri İYİ Parti, DEM Parti ve Yeniden Refah Partisi ise belirsizlikler, olası bölgesel riskler ve şeffaflık eksikliği gerekçeleriyle teklife mesafeli yaklaştı.

İlk 10 Yıl Çekilmek Mümkün Olmayacak

Anlaşmanın en çok eleştirilen maddelerinden biri de 16. madde oldu. Buna göre, anlaşma yürürlüğe girdikten sonraki ilk 10 yıl boyunca tarafların anlaşmadan çekilmesine izin verilmiyor. Sürenin sonunda ise çekilmek isteyen ülkenin kararını en az üç ay önceden yazılı olarak bildirmesi gerekecek.

Komisyonun yerinde bulunmaması nedeniyle görüşmelere ara verilirken, teklifin kalan maddelerinin görüşülmesi ve nihai onay sürecinin nasıl şekilleneceği merakla bekleniyor.