10 Kasım Günü Manşetler de Yas Tutmuştu: Atatürk’ün Vefatı Basına Nasıl Yansıdı?

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ebediyete intikal ettiği 10 Kasım 1938 günü, Türk basını için de tarihin en acı ve en hüzünlü dönüm noktalarından biri oldu. O gün manşetler adeta yas tutuyor, gazeteler yıldırım baskılarla bu büyük acıyı millete duyuruyordu.

Atatürk’ün Sağlık Durumu ve Basındaki Denetim

Mustafa Kemal Atatürk’ün sağlığının bozulması dönemin medyası tarafından yakından takip ediliyordu. Ancak dünyada yaşanan kritik gelişmeler, Hatay sorunu ve iç siyaset gibi etkenler nedeniyle sağlık durumuyla ilgili haberler sıkı bir denetimden geçiriliyordu. Dokuz Eylül Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Erkan Serçe’nin aktardığı bilgilere göre, Mart ayında Ahmet Emin Yalman’ın Tan gazetesinde Atatürk’ün hastalığını ima eden bir yazısı, gazetenin üç ay kapanma cezası almasıyla sonuçlanmıştı.

Halkın Atatürk’ün sağlığıyla ilgili günlük bilgi alma talebi üzerine hükümet resmi tebliğler yayınlamaya başlamış ve bu tebliğler her gün gazetelerin birinci sayfasında yer almıştır.

“Türk Milleti Ulu Şefini Kaybetti”

10 Kasım 1938’de gazeteler bir önceki günün sağlık tebliğiyle çıkmıştı. Ancak öğle saatlerine doğru Anadolu Ajansı’nın geçtiği acı haberle birlikte Türkiye yasa büründü. Gazeteler ikinci baskılar yapar akşama doğru ise tüm sayfalarını Atatürk’ün vefatına ayırdı.

Dönemin önde gelen gazeteleri attıkları manşetlerle milletin derin acısını gözler önüne serdi:

• Tan Gazetesi: “Türk milleti ulu şefini insanlık büyük evladını kaybetti”
• Akşam Gazetesi: “Bütün memleket matem içinde”
• Diğer manşetler: “Yeni Türkiye’yi yaratan o büyük adam öldü”, “Ata’nın tabutu önünde üç yüz bin kişi ağladı”, “Yaşayacak büyük ölüye veda”

21 Kasım’da Atatürk’ün naaşının Ankara’ya uğurlanması sürecinde tüm yurtta olduğu gibi İzmir’de de o güne kadarki en büyük katılımlı törenler gerçekleştirildi.