Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “En büyük eserim” dediği Türkiye Cumhuriyeti, 103 yaşında. Kurtuluş mücadelesinin ardından yalnızca bir yönetim değişikliğinin değil; eğitimden ekonomiye, sanayiden toplumsal yaşama uzanan büyük bir aydınlanma ve kalkınma hamlesinin başlangıcı olan Cumhuriyet, 29 Ekim 1923’te ilan edildi.
Türkiye Cumhuriyeti, 103 yıldır bağımsızlık, çağdaşlaşma ve millî egemenlik idealleriyle yoluna kararlılıkla devam ediyor. Anadolu’nun düşman işgalinden kurtarılmasının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’i ilan etmesiyle Türk tarihinde yepyeni bir sayfa açıldı. “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ilkesi, devlet yönetiminin temel taşı oldu.
Meşakkatli bir yolculuğun en büyük zaferi
Cumhuriyet’e giden yol hiç de kolay olmadı. Bir imparatorluğun son döneminde yaşanan savaşlar, işgaller ve Anadolu’da verilen destansı bağımsızlık mücadelesi yeni bir devletin kuruluşunun kilometre taşlarını oluşturdu. 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılmasıyla millet iradesi devlet yönetiminin merkezine yerleşirken, 29 Ekim 1923 akşamı saat 20.30’da yapılan oylamayla Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Paşa yeni devletin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
Bir aydınlanma ve kalkınma devrimi
Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçimi değişikliği değil, aynı zamanda büyük bir aydınlanma devrimi ve kalkınma projesi olarak hayat buldu. İzmir İktisat Kongresi ile temelleri atılan ekonomik hamleler, demiryollarından fabrikalara kadar pek çok alanda üretime dayalı bir ekonomi yarattı. Eğitimde birlik, Türk Medeni Kanunu ve kadınlara tanınan seçme ve seçilme hakları ile toplumsal yaşamda çığır açan devrimler gerçekleştirildi.
Aradan geçen 103 yılda Türkiye pek çok dönemeçten geçse de, Cumhuriyet’in kurucu kadrolarının ortaya koyduğu bilim, akıl ve çağdaşlaşma hedefleri bugün de geleceğe ışık tutmayı sürdürüyor. Mustafa Kemal ve yol arkadaşlarının 103 yıllık en büyük eseri Cumhuriyet kutlu olsun!
