NASA’nın yaklaşık 22 yıldır uzayı gözlemleyen ve evrenin sırlarını çözmeye çalışan Neil Gehrels Swift Gözlemevi adlı uzay teleskobu, Dünya atmosferine kontrolsüz bir şekilde girmeye hazırlanıyor. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu gelişmeyle birlikte teleskobun nereye düşeceği ve insanlar için bir risk oluşturup oluşturmadığı merak konusu oldu.
6 Kasım’da Atmosfere Girmesi Bekleniyor
ABD Uzay Kuvvetleri tarafından yapılan son hesaplamalara göre, yaklaşık 1,5 ton ağırlığındaki teleskobun 6 Kasım Cuma günü veya bu tarihe çok yakın bir zamanda atmosfere giriş yapması öngörülüyor. Uzmanlar, aracın büyük bir kısmının atmosferdeki sürtünme nedeniyle yanarak parçalanacağını, ancak bazı dayanıklı küçük parçaların yeryüzüne ulaşabileceğini ifade ediyor.
2004 yılında yalnızca iki yıl sürmesi planlanan bir görev için uzaya gönderilen Swift, yaklaşık 22 yıl boyunca gama ışını patlamaları, süpernovalar ve kara deliklerin yuttuğu yıldızlar gibi evrenin en şiddetli olaylarını kaydetmişti. Teleskobun topladığı veriler, bugüne kadar yaklaşık 7 bin bilimsel makalede kullanılarak astrofizik alanına devasa katkılar sağladı.
Kurtarma Girişimi Başarısız Olmuştu
Teleskobun Dünya’ya kontrolsüz bir şekilde düşmesini engellemek için temmuz ayında NASA ve özel uzay şirketi Katalyst ortaklığıyla bir kurtarma operasyonu düzenlenmişti. Ancak gözlemevine ulaşmaya çalışan robotik uydunun arızalanmasıyla bu girişim sonuçsuz kalmıştı. Ekim ayında yörüngesi yaklaşık 275 kilometreye kadar alçalan teleskop, güvenli moda alınarak görevine son verilmişti.
Parçalar Nereye Düşecek, İnsanlar İçin Risk Var mı?
Atmosferden sağ çıkabilecek parçaların kesin olarak nereye düşeceği henüz bilinmiyor. Swift’in yörüngesi, Ekvator’un yaklaşık 21 derece kuzey ve güneyindeki bir kuşak üzerinde bulunuyor. Bu alanın büyük kısmı okyanuslarla kaplı olsa da Latin Amerika, Afrika ile Güney ve Güneydoğu Asya’nın yerleşim bölgelerinin üzerinden geçiyor.
Uzmanlar, titanyum, çelik ve cam gibi ısıya dayanıklı bazı parçaların (özellikle yön belirleme çarkları ve optik merceklerin) yeryüzüne düşebileceğini belirtiyor. Ancak NASA ve LeoLabs gibi uzay ajansları, parçaların yeryüzündeki insanlara zarar verme ihtimalinin çok düşük olduğunu, kalıntıların büyük olasılıkla okyanuslara düşeceğini vurguluyor.
