Avrupa Komisyonu’ndan Manipülatif Tasarımlara Sıkı Markaj
Avrupa Komisyonu, hazırladığı yeni Dijital Adillik Yasası (Digital Fairness Act) taslağı ile internet sitelerinde ve mobil uygulamalarda kullanıcıları tuzağa düşüren manipülatif yöntemleri ortadan kaldırmayı hedefliyor. Sahte bildirimlerden gizli ücretli aboneliklere kadar pek çok haksız uygulamayı hedef alan taslak, dijital dünyada köklü değişiklikler getirmeye hazırlanıyor.
Taslak metne göre, stokların tükenmek üzere olduğu yönündeki asılsız iddialar, önceden işaretlenmiş ek seçenekler ve ısrarcı açılır pencereler dahil olmak üzere 10 farklı ‘karanlık desen’ (dark pattern) doğrudan yasaklanacak. Bu sayede yetkililerin her ihlal için ayrı ayrı zarar kanıtlaması zorunluluğu ortadan kalkacak.
Çocuklar ve Video Oyunları İçin Özel Kısıtlamalar
Düzenlemede reşit olmayan bireylerin korunmasına özel bir önem atfediliyor. Çocuklara yönelik video oyunlarında ücretli ganimet kutuları ve kazanmak için para ödeme (pay-to-win) mekanizmaları tamamen yasaklanıyor. Ayrıca oyun içi para birimleri gerçek para değerini açıkça göstermek zorunda olacak ve ebeveyn onayı olmadan bu özellikler çocuklar için kapalı tutulacak.
Şirketlere Dev Para Cezası Tehdidi
Yeni kurallara uymayan şirketleri küresel cirolarının yüzde 6’sına varan ağır para cezaları bekliyor. Komisyonun etki değerlendirmesi raporuna göre, bu düzenlemelerin 2025-2035 yılları arasında tüketicileri 88,4 milyar euroluk mali kayıttan koruması öngörülüyor. Alınan önlemlerle birlikte dijital aboneliklerde “sözleşmeyi burada feshedin” butonunun zorunlu hale getirilmesi de planlanıyor.
Almanya’dan Düzenlemeye İtiraz
Öte yandan, taslak teklif Almanya gibi bazı üye devletlerden dirençle karşılaşıyor. Berlin yönetimi mevcut tüketici direktiflerinin değiştirilmesinin yeterli olduğunu, yeni bir yatay yasaya gerek duyulmadığını savunuyor. Buna rağmen Tüketici Komiseri Michael McGrath, yasanın hem tüketicileri koruyacağını hem de idari yükleri hafifleterek iş dünyasına destek olacağını vurguluyor.
