Avrupa ve Türkiye’de Derinleşen Konut Krizi
Avrupa genelinde milyonlarca insan, artan yaşam maliyetleri ve enflasyonun gölgesinde hayatta kalmaya çalışırken, krizin en belirgin hissedildiği alanların başında barınma geliyor. Eurostat verilerine göre, Avrupa’da milyonlarca kişinin kullanılabilir gelirinin yüzde 40’ından fazlası yalnızca konut giderlerine gidiyor. Uzmanlar, bu durumun derinleşen bir konut krizine işaret ettiğini belirtiyor.
2015 ile 2026’nın ikinci çeyreği arasında AB genelinde konut fiyatları ortalama %69 oranında artış gösterdi. Bazı üye ülkelerde ise bu artış iki katını aştı. Kira bedelleri ve enerji maliyetlerindeki tırmanış da haneler üzerindeki baskıyı her geçen gün artırıyor.
Konut Maliyeti Aşırı Yük Oranı Nedir?
Eurostat tarafından tanımlanan “konut maliyeti aşırı yük oranı”, bir hanenin kullanılabilir gelirinin %40’ından fazlasını barınma masraflarına harcaması durumunu ifade ediyor. Bu maliyetlere kira veya konut kredisi faizleri, elektrik, su, gaz gibi faturaların yanı sıra bakım, onarım ve vergiler de dahil ediliyor. AB genelinde bu oranın ortalaması 2025 yılı itibarıyla %7,7 seviyesindeydi.
Listede Başı Çeken Ülkeler: Yunanistan ve Türkiye
Mevcut verilere göre, Avrupa’da konut maliyeti aşırı yük oranının en yüksek olduğu ülke Yunanistan oldu. Yunanistan’da halkın %26,4’ü gelirinin %40’ından fazlasını konuta harcıyor. Bu oran, AB ortalamasının üç katından fazla.
Yunanistan’ı %15,3 ile İsvirçe, %14,7 ile Danimarka ve %13,5 ile Norveç takip ediyor. Aday ülkeler arasında yer alan Türkiye ise %10’luk oranla AB ortalamasının üzerinde yer alarak listede üst sıralarda kendine yer buldu. Türkiye, 8,6 milyon vatandaşın bu ağır yük altında yaşamasıyla Almanya’nın (9,4 milyon) ardından en fazla insanın etkilendiği ikinci ülke konumunda bulunuyor.
Yoksulluk Riski Altındakiler Daha Büyük Baskı Altında
Kriz, gelir dağılımının alt dilimlerinde yer alan ve yoksulluk riskiyle karşı karşıya olan kesimleri daha sert vuruyor. AB genelinde yoksulluk sınırı altındaki bireyler arasında konut maliyeti yükü %29,1’e çıkarken, Yunanistan’da bu oran %82,6 gibi rekor bir seviyeye ulaşıyor. Uzmanlar, artan enerji maliyetleri ve kira krizinin önümüzdeki dönemde dar gelirli haneler üzerindeki baskıyı daha da artıracağı konusunda uyarıyor.
