Birleşik Krallık’ın yeni Maliye Bakanı John Healey, görevdeki ilk bütçe konuşmasını gerçekleştirerek ülkenin ekonomik yol haritasını parlamentoda paylaştı. Açıklanan bütçe, ekonomik büyüme beklentilerinden enerji desteklerine, banka vergilerinden konut piyasasına kadar pek çok radikal düzenlemeyi beraberinde getirdi.
İşte Maliye Bakanı John Healey’nin bütçe konuşmasından öne çıkan 5 kritik başlık:
1. Ekonomik Büyüme Tahminleri Güncellendi
Maliye Bakanı Healey, ülke ekonomisinin bu yıl öngörülenden biraz daha hızlı büyüyeceğini, ancak 2027 yılında bir yavaşlama beklenildiğini açıkladı. Gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) 2026’da yüzde 1,2 oranında büyümesinin tahmin edildiği, bu rakamın ABD-İran savaşının başlamasından kısa süre önce açıklanan yüzde 1,1’lik resmi öngörünün üzerinde olduğu belirtildi. 2027 yılı büyüme tahmini ise yüzde 1 olarak duyuruldu.
2. Banka Kârlarına Ek Vergi Artışı
İşçi Partisi hükümeti, ülkede faaliyet gösteren bankaların elde ettiği kârlar üzerinden alınan ek vergi oranını artırma kararı aldı. Ek kurumlar vergisi oranı yüzde 6’ya çıkarılarak iki katına yükseltilecek. Elde edilen bu ek gelir, yüksek enerji maliyetleriyle mücadele eden milyonlarca haneye sağlanacak tek seferlik sübvansiyonları finanse etmekte kullanılacak.
3. Hanelere Doğrudan Enerji Desteği
Artan enerji faturalarının baskısını hafifletmek amacıyla hükümet, 20 milyon haneye doğrudan 100 sterlin tutarında ödeme yapacak. Bu adımın, özellikle Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle yükselen gaz ve elektrik fiyatları karşısında vatandaşları korumak ve kış aylarındaki ekonomik yükü azaltmak için tasarlandığı ifade edildi.
4. İlk Kez Ev Alacaklar İçin Yeni ISA Düzenlemesi
Konut piyasasına yönelik önemli bir reform da duyuruldu. İlk Kez Ev Alacaklara Yönelik ISA, Ömür Boyu ISA’nın yerini alacak. Yapılan değişiklikle birlikte, satın alınmak istenen konutun fiyatı belirlenen limitin üzerine çıksa bile alıcıların yatırdıkları ana parayı kesintisiz geri alabilmesi sağlanacak.
5. Emekli Maaşı ve Yerel Yönetimlerde Mali Yetki Devri
Devlet emekli maaşlarının her yıl enflasyon, ortalama ücret artışı ya da yüzde 2,5’ten hangisi yüksekse ona göre artırılmasını sağlayan “üçlü kilit” uygulamasında düzenlemeye gidilirken, yeni bir ulusal bakım hizmeti kurulacağı açıklandı. Ayrıca vergi gelirlerinin yerel yönetimlere devredilmesine yönelik adımlar kapsamında, on yılın sonuna kadar işyeri vergilerinin yüzde 100’ünün yerel düzeyde tutulacağı bildirildi.
