İsrail’de Yargı ve Yürütme Arasındaki İpler Geriliyor
İsrail’de Başbakan Binyamin Netanyahu hükümeti ile Yüksek Mahkeme arasında son dönemde tırmanan gerilim, ülkede “anayasal kriz” tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Hükümetin peş peşe Yüksek Mahkeme kararlarını uygulamayacağını açıklaması, yaklaşan genel seçimler öncesinde kuvvetler ayrılığı ve demokratik kurumların işleyişine ilişkin endişeleri zirveye taşıdı.
Tartışmaların Odağında Devlet Denetçisi Seçimi Var
Gerilimin merkezinde, Devlet Denetçisi seçiminin yenilenmesine ilişkin Yüksek Mahkeme kararı yer alıyor. Hükümet, mahkemenin bu kararına uymayacağını ilan ederken, Adalet Bakanı Yariv Levin, Başbakan Netanyahu’nun eski avukatı Michael Rabello’nun doğrudan göreve başlaması gerektiğini savunuyor. Muhalefet ise bu adımı “demokrasinin temellerine vurulan bir darbe” olarak nitelendiriyor.
Muhalefet ve İktidar Arasında Sert Restleşme
Muhalefet liderleri, Netanyahu hükümetinin kendi çıkarları uğruna ülkeyi bir anayasal krize sürüklemekle suçluyor. Gadi Eisenkot, Adalet Bakanı Levin’i sert bir dille eleştirerek hükümetin demokratik değerleri zayıflattığını belirtiyor. Buna karşılık, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, krizin sorumlusunun Knesset’in meşru kararlarına müdahale eden Yüksek Mahkeme olduğunu iddia ediyor.
Kuvvetler Ayrılığı İlkesi Tehlikede
Uzmanlar, hükümetin yargı kararlarını tanımama tavrının İsrail’in kuvvetler ayrılığı ilkesini kökten sarstığını belirtiyor. Eski Başsavcı Yardımcısı Erez Kaminitz, hiçbir adalet bakanının geçmişte bu denli radikal bir tutum sergilemediğine dikkat çekerek, bu durumun yaklaşan seçimlerin güvenilirliğini ve kabul edilebilirliğini de tartışmaya açtığını vurguluyor.
2022 yılından bu yana devam eden bu gerilim süreci, hükümetin yargıyı “sağ iktidarı zayıflatmaya çalışmakla” suçlaması ile Yüksek Mahkeme’nin yürütmenin “hukuka aykırı” bulduğu uygulamalarını durdurması arasında gidip geliyor. Seçim süreci yaklaştıkça, bu krizin İsrail’in iç siyasetinde nasıl bir kırılmaya yol açacağı ise merak konusu.
