Doğu Akdeniz’de Yeni Denklem: Libya Temsilciler Meclisi’nden Türkiye Mutabakatına Onay
Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi’nin, 2019 yılında Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onaylaması, Doğu Akdeniz’deki siyasi ve jeopolitik dengelerde yeni bir dönemin kapısını araladı. Ankara’nın bölgedeki tezlerine güçlü bir siyasi destek sunan bu karar, uluslararası kamuoyunda ve bölge ülkelerinde geniş yankı uyandırdı.
27 Kasım 2019’da Türkiye ile o dönem Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan anlaşma, Halife Hafter’in kontrolündeki Libya Temsilciler Meclisi tarafından onaylanarak hukuki ve siyasi tartışmaların odağındaki yerini değiştirdi. Uzmanlar, bu hamlenin Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Avrupa Birliği’nin uzun süredir dile getirdiği ‘meşruiyet’ argümanını zayıflattığına dikkat çekiyor.
Mavi Vatan İçin Tarihî Kazanım
Kamuoyunda ‘Mavi Vatan’ kavramının kuramcısı olarak bilinen Emekli Tümamiral Ramazan Cem Gürdeniz, kararı Türkiye’nin Mavi Vatan mücadelesinde elde ettiği en önemli diplomatik başarılardan biri olarak nitelendirdi. Gürdeniz, bu onayın gelecekte Mısır ile yapılabilecek olası deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşmaları açısından da zemin hazırlayabileceğini belirtti.
Anlaşma; Türkiye ile Libya’nın karşılıklı kıyıları arasında, Yunanistan’ın Girit adası üzerinden deniz yetki alanlarını genişletme stratejisine karşı önemli bir coğrafi koordinat dengesi sunuyor. Sadeq Enstitüsü direktörü Anas El Gomati, bugüne kadar Yunanistan ve Mısır’ın anlaşmanın seçilmiş parlamento tarafından onaylanmadığı gerekçesiyle meşruiyetten yoksun olduğunu savunduğunu hatırlatarak, artık bu argümanın geçerliliğini yitirdiğini vurguladı.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Dengeler
Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Avrupa Birliği karara sert tepki gösterirken, mutabakatın üçüncü ülkelerin haklarını ihlal ettiğini savundu. Ancak Avrupalı uzmanlar, AB’nin Libya’daki sınırlı etkisine dikkat çekerek Türkiye’nin hem ülkenin batısında hem de doğusunda nüfuzunu dengeleyici bir şekilde artırdığına işaret ediyor.
Öte yandan, enerji projeleri ve deniz altı altyapı çalışmalarının da bu karardan etkilenebileceği ifade ediliyor. Bölgedeki risk algısının artması, yatırımcıların ve sigorta şirketlerinin Doğu Akdeniz’deki projelerde stratejilerini yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
