ABD’li Yazılım Devinden Avrupa’ya Güvence
Ukrayna’nın Starlink ve Starshield erişiminde yaşanan kesintilerin ardından Avrupa’da ABD teknolojisine olan bağımlılık tartışmaları hız kazandı. Bu gelişmeler üzerine ABD’li yazılım şirketi Palantir, NATO tarafından kullanılan askeri yapay zekâ sisteminin dışarıdan kapatılamayacağını duyurarak Avrupalı müttefiklerine güvence vermeye çalıştı.
Palantir’in Birleşik Krallık ve Avrupa’dan sorumlu icra başkan yardımcısı Louis Mosley, Brüksel’de gerçekleştirdiği açıklamada, ne şirketin ne de ABD hükümetinin NATO karargahında ve bazı Avrupa ordularında kullanılan Maven Smart System yapay zekâ platformunu uzaktan kapatma (“kill switch”) yetkisine sahip olmadığını belirtti.
Starlink Krizinin Gölgesinde Teknoloji Bağımlılığı
Yaşanan bu gelişmeler, SpaceX tarafından işletilen Starshield ve Starlink sistemlerinin Washington tarafından kasıtlı olarak yavaşlatıldığı veya sınırlandırıldığı iddialarının ardından geldi. Beyaz Saray’ın Ukrayna’nın erişimini kısıtlama talimatı verdiği iddiaları, Avrupalı liderler arasında ABD teknolojisinin siyasi bir baskı aracı olarak kullanılabileceği korkusunu tetikledi.
Ancak Mosley, Palantir yazılımını satın alan müşterilerin sistem üzerinde tam operasyonel kontrole sahip olduğunu vurgulayarak, “Herhangi bir kill switch yok. Palantir’in ya da ABD hükümetinin sisteme dışarıdan müdahale edip kapatma imkanı bulunmuyor” dedi.
Maven Sistemi Nedir ve Avrupa’da Neden Tartışma Konusu?
NATO, karar alma süreçlerini hızlandırmak amacıyla uydular, radarlar, İHA’lar ve diğer sensörlerden gelen büyük muharebe verilerini yapay zekâ yardımıyla işleyen Maven sistemini kullanıyor. Palantir, bu sistemi tedarik etmek için 2025 yılında NATO’nun 480 milyon avroluk ihalesini kazanmış ve sistem haziran ayında tam operasyonel kabiliyete ulaşmıştı.
Öte yandan, Fransa ve Almanya gibi bazı NATO üyeleri, özel bir şirketin muharebe sahası operasyonları üzerinde bu kadar büyük bir kontrole sahip olmasına sıcak bakmıyor. Almanya veri güvenliği endişelerini dile getirirken, Fransa teknolojik egemenliğini korumak için ‘Arcadia’ adlı kendi savunma veri ekosistemini geliştirmeyi tercih ediyor.
