Ege ve Akdeniz’de Yeni Strateji: Deniz Milli Parkları Dönemi
Yunanistan’ın bölgedeki faaliyetlerinin ardından Türkiye, stratejik bir adım atarak Fethiye ve Gökçeada açıklarını kapsayan iki yeni deniz milli parkı ilan etti. Bu hamle, Türkiye’nin ‘Mavi Vatan’ doktrini çerçevesinde deniz yetki alanlarını koruma ve bilimsel çalışma yürütme konusundaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Deniz Milli Parkı Ne Anlama Geliyor?
Türkiye’nin Fethiye-Kaş açıklarında yaklaşık 21 bin 700 kilometrekarelik, Kuzey Ege’de ise Çanakkale-Gökçeada arasında 1742 kilometrekarelik alanı kapsayan bu karar, nesli tükenmekte olan su altı canlılarının korunmasını ve bölgedeki deniz trafiğinin bilimsel temellerle kontrol altına alınmasını amaçlıyor. Ancak adımın stratejik boyutları, çevre korumanın çok daha ötesine uzanıyor.
Yunanistan’ın İtirazları ve ‘Casus Belli’ Gerilimi
Yunanistan, Türkiye’nin kararını uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirerek tepki gösterdi. Bilindiği üzere Yunanistan, daha önce ‘ekosistemi koruma’ gerekçesiyle Ege ve İyon denizlerinde benzer deniz parkları ilan etmişti. Ankara ise Yunanistan’ın bu genişleme çabalarını, karasularını 12 mile çıkarma planının bir parçası olarak okuyor. Türkiye’nin 1995 yılında TBMM’de aldığı ‘Casus Belli’ (savaş nedeni) kararı, bu tür hamlelerin jeopolitik dengeler için ne kadar kritik olduğunu hatırlatıyor.
Cem Gürdeniz’den Değerlendirme
‘Mavi Vatan’ kavramının mimarı Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, bu kararı olumlu bir devlet uygulaması olarak değerlendirdi. Gürdeniz, “Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı, Yunanistan’ın Meis adası üzerinden savunduğu ‘Seville Haritası’ tezlerini reddettiğimizin somut bir kanıtıdır” diyerek, bu bölgelerin gelecekteki kıta sahanlığı ve MEB sınırlandırma müzakerelerinde Türkiye’nin elini güçlendireceğini vurguladı.
Uzmanlar, Türkiye’nin bu adımının Doğu Akdeniz’deki sismik faaliyetler ve sondaj programlarıyla desteklenerek daha ileri bir aşamaya taşınması gerektiği konusunda hemfikir.
