Çocuk Dostu Dijital Ekosistem İçin Kritik Eşik
Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasını yasaklayan ve 15-18 yaş grubuna özel güvenlik tedbirleri getiren yeni yönetmelik resmi olarak yürürlüğe girdi. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Mahinur Göktaş, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bu düzenlemenin “çocuğun üstün yararını gözeten” ve “çocuk dostu dijital ekosistem” hedefinde atılmış çok önemli bir adım olduğunu vurguladı.
10 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” kapsamında, sosyal medya devlerine çok katı yükümlülükler ve denetim mekanizmaları getirildi.
Platformlara Yaş Doğrulama Zorunluluğu Getirildi
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal ağ sağlayıcıları, hesap açılışlarında kullanıcıların yaşını kesin olarak doğrulamak zorunda kalacak. 15 yaşını doldurmamış çocukların hesap açma talepleri reddedilecek ve yaşlarına uygun olmayan içeriklere erişimleri engellenecek. 15 ile 18 yaş arasındaki gençler için ise yaş gruplarına özel ayrıştırılmış hizmetler sunulacak.
Yaş doğrulama işlemlerinin, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak özel bir yaş doğrulama belirteci aracılığıyla yapılması öngörülüyor. Bu sistem sayesinde kullanıcıların kimlik ve hassas kişisel bilgileri doğrudan platformlarla paylaşılmayacak; yalnızca ilgili yaş eşiğinin karşılanıp karşılanmadığı bilgisi iletilecek.
15-18 Yaş Grubuna Getirilen Özel Kısıtlamalar
Yönetmelik, genç kullanıcıların dijital dünyada güvenle var olabilmesi için şu sıkı kuralları zorunlu kılıyor:
- Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak, herkese açık hesap seçeneği sunulmayacak.
- Kullanıcılara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek ve görüldü bilgisi gösterilmeyecek.
- Takipçi listeleri gizli tutulacak ve çocukların hesapları başkalarına takip önerisi olarak sunulamayacak.
- Canlı yayın özelliği kapatılacak ve ekran görüntüsü alınmasını önleyici teknik tedbirler uygulanacak.
- Kişiselleştirilmiş reklam faaliyetleri ile profilleme kesinlikle yasaklanacak.
- İçeriklerin otomatik olarak art arda sunulmasını sağlayan sonsuz kaydırma (infinite scroll) gibi arayüzler çocuk hesaplarında kullanılmayacak.
Ebeveynlere Geniş Denetim İmkanları
Sosyal ağ sağlayıcıları, ebeveynlerin çocuklarının dijital güvenliğini sağlaması için Türkçe destekli kapsamlı kontrol araçları sunmak zorunda. Bu araçlar vasıtasıyla ebeveynler ekran süresini sınırlayabilecek, hesap gizlilik ayarlarını yönetebilecek, konum paylaşımını kontrol edebilecek ve ücretli dijital işlemler için harcama limitleri belirleyebilecek.
Mevcut Hesaplar İçin Son Tarih: 31 Mart 2027
Yürürlük tarihi öncesinde açılmış ve henüz yaş doğrulaması yapılmamış mevcut hesaplar için ise tanınan süre 31 Mart 2027 olarak belirlendi. Bu tarihe kadar doğrulanmayan veya 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen hesaplar kapatılacak. Kurallara uymayan platformlar hakkında ise 5651 sayılı İnternet Kanunu kapsamında ağır yaptırımlar uygulanacak.
