Türkiye’de Hava Kirliliği Alarm Veriyor
Çevre izleme istasyonlarının gerçekleştirdiği son ölçümler, Türkiye genelinde hava kirliliğinin ulaştığı vahim boyutları gözler önüne serdi. Yapılan analizlere göre, Iğdır metreküpte 118,17 mikrogram partikül madde yoğunluğu ile ülkenin en kirli havasına sahip ili olarak listenin ilk sırasında yer aldı. Ölçülen bu yüksek oranlar, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) belirlediği güvenlik sınırlarını 10 kata kadar aşıyor.
En Kirli 10 İl Listesi
Hava kalitesi ölçüm istasyonlarının PM2.5 ve PM10 kayıtlarına dayanarak belirlenen en kirli iller şu şekilde sıralandı:
- Iğdır (En yüksek seviye)
- Malatya (Deprem sonrası enkaz yıkımı ve toz yoğunluğu)
- Osmaniye
- Kahramanmaraş
- Hatay
- Ağrı
- Hakkari
- Mersin
- Şırnak
- Bursa
Ayrıca Erzincan ve Kütahya’da kirlilik yoğun şekilde görülürken, büyükşehirler olan İstanbul ve Ankara’nın hava kalitesi “hassas” kategorisinde ölçüldü.
PM2.5 Tehlikesi Vücuda Nasıl Sızıyor?
Ölçümlerde başrolü oynayan PM2.5, çapı 2,5 mikrometreden daha küçük olan kurum, toz ve kimyasal parçacıkları kapsıyor. İnsan saç telinden tam 30 kat daha ince olan bu mikro tanecikler, burun ve solunum yollarındaki doğal filtreleri kolayca aşarak doğrudan akciğer dokusunun derinliklerine ve oradan da kan dolaşımına sızıyor. Uzmanlar, kömür kullanımı, sanayi bacaları, egzoz gazları ve termik santrallerin bu tehlikenin ana kaynağı olduğuna dikkat çekiyor.
Bazı İlçelerde Yılın 250 Günü Kirli Hava Solunuyor
Bölgesel dağılımda kirliliğin özellikle Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu hatlarında yoğunlaştığı görülüyor. Sanayi tesisleri ve termik santrallerin yakınında bulunan Osmaniye, Bursa Kestel ve Şırnak gibi bölgelerde yaşayan vatandaşlar, yılda 250 günden fazla “sağlıksız hava”solumak zorunda kalıyor. İstanbul’un Sultangazi Cebeci mahallesinde ise taş ocaklarının etkisiyle yılın 263 günü kirli hava parametreleri kayıtlara geçti.
Hava kirliliğinin KOAH, iskemik kalp rahatsızlıkları, inme, akciğer kanseri, diyabet ve demans gibi ölümcül sağlık sorunlarını tetiklediği bilimsel olarak kanıtlanırken, bu durumun Türkiye ekonomisine yıllık faturasının yaklaşık 138 milyar dolar olduğu hesaplanıyor.
